Czym różni się oferta publiczna od prywatnej?

„Prywatna spółka akcyjna licząca ponad 150 akcjonariuszy chce ułatwić swoim akcjonariuszom i pracownikom nie będącym akcjonariuszami obrót akcjami poprzez udzielanie pożyczek celowych na nabycie akcji. Czy złożenie przez chętnego do nabycia akcji oferty sprzedaży lub kupna akcji zawierającej ilość akcji i cenę do ponad 150 osób podlega ustawie o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych? Jeżeli tak, to czy można podzielić taką procedurę na kilka etapów, w trakcie których oferty można byłoby składać do mniej niż 150 osób, po to, by uniknąć konieczności zorganizowanego i nadmiernie kosztownego obrotu?”

Sposób pozyskania dodatkowego finansowania w spółce akcyjnej, do którego odwołano się w treści przedstawionego zapytania jest przedmiotem regulacji ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych – dalej: „u.o.p.”.

Zgodnie z treścią przepisu art. 3 ust. 1 tejże ustawy, ofertą publiczną jest udostępnianie, co najmniej 150 osobom lub nieoznaczonemu adresatowi, w dowolnej formie i w dowolny sposób, informacji o papierach wartościowych i warunkach ich nabycia, stanowiących wystarczającą podstawę do podjęcia decyzji o nabyciu tych papierów wartościowych. Zważywszy na powyższe, proponowanie nabycia akcji spółki stanowić będzie ofertę publiczną w każdym przypadku, gdy zostaną spełnione łącznie trzy wymienione w komentowanym przepisie przesłanki:

  1. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż proponowanie nabycia akcji spółki może zostać uznane za ofertę publiczną w przypadku, gdy mamy do czynienia z udostępnianiem informacji o akcjach spółki oraz o warunkach ich nabycia. Bez znaczenia dla stwierdzenia istnienia omawianej przesłanki pozostaje okoliczność w jaki sposób i w jakiej formie owe informacje i warunki nabycia są udostępniane. Tym samym powyższe dotyczy przykładowo zarówno wszelkich ogłoszeń, jak i wszelkich przypadków rozsyłania stosownej korespondencji, bez względu na rodzaj środków technicznych wykorzystanych do dokonania rzeczonego przekazu.
  2. Kolejną, charakterystyczną przesłanką kwalifikującą daną ofertę nabycia jako ofertę publiczną jest skierowanie jej do nieoznaczonego adresata lub do co najmniej 150 osób.
  3. Zaś trzeci warunek to okoliczność, iż udostępniane informacje stanowią wystarczającą podstawę do podjęcia decyzji o nabyciu akcji spółki. W tym zakresie istotne pozostaje czy udzielone informacje stanowią o dostatecznych warunkach dla nabywania oferowanych akcji, a tym samym czy mogą być podstawą do podjęcia prawidłowej decyzji inwestycyjnej. W szczególności taką informacją jest nie tylko wskazanie spółki, która jest emitentem akcji lub podmiotu, który dokonuje sprzedaży akcji, ale także określenie ceny akcji, z tym zastrzeżeniem, że za wystarczającą informację uznaje się także chociażby określenie sposobu ustalenia ceny.

Zważywszy na powyższe uwagi oraz zakreślony w treści zapytania stan faktyczny należy przyjąć, iż proponowanie nabycia akcji spółki zawierające ilość akcji i cenę oraz jednocześnie skierowane do ponad 150 osób podlega regulacji zawartej w ww. ustawie.

Odnosząc się do drugiej części przedstawionego zapytania dotyczącej możliwości skierowania kilku następujących po sobie ofert, o cechach opisanych powyżej, z tym wyłączeniem, iż będą one kierowane jednocześnie do kręgu osób w liczbie mniejszej od 150, należy wskazać, iż dopuszczenie takiej możliwości nie jest oceniane jednoznacznie.

W tym miejscu należy zważyć, iż przytoczona powyżej definicja legalna oferty publicznej w sposób jednoznaczny nakazuje odróżnić procedurę postępowania w przypadku proponowania nabycia papierów wartościowych (przy niezmienności pozostałych warunków), gdy propozycja taka skierowana jest do liczby adresatów przekraczającej wskazany próg, przy czym aktualnie próg ten został określony na 150 osób. Celem wprowadzenia przytoczonej regulacji było przede wszystkim określenie jej w taki sposób, aby ekonomiczny koszt przeprowadzenia oferty publicznej nie przewyższał korzyści możliwych do uzyskania, a wynikających z jej przeprowadzenia.

Jednocześnie w doktrynie przyjmuje się, iż nie stanowi obejścia prawa skierowanie oferty nabycia akcji do zindywidualizowanych adresatów w liczbie poniżej 150, która będzie wiązała oferującego przez wyraźnie oznaczony czas, a następnie zostanie skierowana do kolejnego kręgu zindywidualizowanych adresatów także w licznie poniżej 150.

Z drugiej jednak strony wskazuje się, iż rozpowszechnianie pisemnych materiałów informacyjnych nawet do wąskiego kręgu adresatów może spowodować, iż taka propozycja nabycia papierów wartościowych zostanie przez te podmioty przekazana także innym odbiorcom. Niesie to ze sobą ryzyko, iż oferta, która pierwotnie była, ze względu na ograniczony krąg adresatów kwalifikowana w świetle ww. ustawy, jako oferta prywatna, ostateczne zostanie uznana za ofertę publiczną wobec dotarcia do kręgu odbiorców w liczbie co najmniej 150, a tym samym będzie wiązać się ponoszeniem odpowiedzialności przewidzianej w dalszych przepisach ustawy. W celu ograniczenia opisanego ryzyka, w treści oferty prywatnej zamieszcza się dodatkowe zastrzeżenia, przykładowo zakaz dalszej dystrybucji materiałów informacyjnych lub chociażby oznaczenie każdego egzemplarza numerem.

Odpowiedzialność, o której mowa powyżej została uregulowana w treści art. 99 u.o.p. Zgodnie z tym przepisem kto dokonuje oferty publicznej papierów wartościowych bez zachowania wymienionych w treści tego przepisu warunków podlega grzywnie do 10.000.000 zł albo karze pozbawienia wolności do lat 2, albo obu tym karom łącznie. Tej samej karze podlega, kto udostępnia 150 osobom lub większej liczbie osób lub nieoznaczonemu adresatowi, w dowolnej formie i w dowolny sposób, informacje w celu promowania bezpośrednio lub pośrednio nabycia lub objęcia papierów wartościowych albo zachęca, bezpośrednio lub pośrednio, do nabycia lub objęcia tych papierów wartościowych, które nie są i nie będą przedmiotem oferty publicznej w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.o.p.

Niezależnie od powyższego należy wskazać, iż zakresem pojęcia oferta publiczna nie jest objęta propozycja zbycia przez jej adresatów papierów wartościowych do nich należących na rzecz podmiotu, który przedstawia taką propozycję. Przedmiotem omawianej regulacji objęte są wyłącznie stany faktyczne, w których emitent lub inny podmiot proponuje innym podmiotom nabywanie należących do niego papierów wartościowych.

Lidia Niksa – aplikantka radcowska, Kancelaria Filipek & Kamiński sp.k. Lublin

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dn. 29.07.2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych – tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1382.

Publikator: Onet Biznes, Prawopl