Emerytura pomostowa

„Prosiłbym o wyjaśnienie i interpretację wykazu prac w szczególnych warunkach uprawniające do emerytury pomostowej, poz. 10 załącznika nr 1 >>prace bezpośrednio przy obsłudze agregatów i urządzeń do produkcji metali nieżelaznych.”

Warunki nabywania i utraty prawa do emerytur pomostowych i rekompensat przez niektórych pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub pracę o szczególnym charakterze, rodzaje prac w szczególnych warunkach i prac o szczególnym charakterze, których wykonywanie uprawnia do emerytury pomostowej określa ustawa o emeryturach pomostowych.

Definicję pracy o szczególnym charakterze zawiera art. 3 ust. 1 ustawy, który wskazuje, że są to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku. Wykaz prac w szczególnych warunkach zawiera załącznik nr 1 do ustawy.

Jeżeli chodzi o pracę przy piecu do przetopu złomu cynkowego, głównym czynnikiem ryzyka może być niewątpliwie praca w warunkach gorącego mikroklimatu, czyli wykonywana w pomieszczeniach, w których wartość wskaźnika obciążenia termicznego WBGT wynosi 28°C i powyżej, przy wartości tempa metabolizmu pracownika powyżej 130 W/m2 (art. 3 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy).

Aby nabyć prawo do emerytury pomostowej, pracownik wykonujący w hutnictwie prace w szczególnych warunkach, wymienione w pkt 4-12 załącznika nr 1, do ustawy musi spełnić określone prawem warunki. Przesłanki te określają przepisy art. 4 pkt 1 i 4-7 oraz art. 7 pkt 1-3, które wskazują, że do nabycia powyższego uprawnienia niezbędne są:

  1. urodzenie się po dniu 31.12.1948 r.;
  2. okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
  3. wykonywanie prac w szczególnych warunkach lub prac w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, przed dniem 01.01.1999 r.;
  4. wykonywanie prac w szczególnych warunkach lub prac o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3, po dniu 31.12.2008 r.;
  5. rozwiązanie z nim stosunku pracy;
  6. osiągnięcie wieku wynoszącego co najmniej 55 lat;
  7. okres pracy w szczególnych warunkach w hutnictwie wymienionej w pkt 4-12 załącznika nr 1 do ustawy, wynosi co najmniej 15 lat oraz
  8. wydanie przez lekarza medycyny pracy orzeczenia o niezdolności do wykonywania prac w szczególnych warunkach wymienionych w pkt 4-12 załącznika nr 1 do ustawy.

Odnosząc się do tego czy piece do przetopu złomu cynkowego są zaliczane do grupy agregatów i urządzeń do produkcji metali nieżelaznych należy odnieść się do przypisania ich do określonej grupy rzeczy. W rozumieniu językowym (wszystkie definicje za Internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN, http://sjp.pwn.pl) agregatem jest zespół sprzężonych ze sobą na stałe różnych maszyn. Przez urządzenie natomiast rozumie się mechanizm lub zespół mechanizmów, służący do wykonania określonych czynności. Definicja urządzenia obejmuje więc swoim zakresem pojęcie pieca, którym zgodnie z definicja słownikową jest urządzenie do przeprowadzania procesów technologicznych, które zachodzą w wysokich temperaturach. Niewątpliwie takie procesy zachodzą w hutnictwie.

Natomiast przez hutnictwo rozumie się dział przemysłu zajmujący się m.in. otrzymywaniem metali z rud i złomu oraz wytapiający szkło i przetwarzający produkty szklane. Z punktu widzenia znaczenia językowego piece do przetopu złomu cynkowego będą należeć do kategorii agregatów i urządzeń do produkcji metali nieżelaznych, a co za tym idzie prace bezpośrednio przy obsłudze będą uprawniały do emerytury pomostowej.

Z punktu widzenia przepisów ustawy, moim zdaniem, nie ma przeszkód aby zakwalifikować prace bezpośrednio przy obsłudze agregatów i urządzeń do produkcji metali nieżelaznych do grupy uprawniającej do emerytury pomostowej. Prace te zostały wymienione w pkt 10 załącznika nr 1 do ustawy. Bezpośrednie odwołanie do tego typu prac znajduje się we wspomnianym wyżej art. 7 ustawy, w którym mowa jest o pracowniku wykonującym w hutnictwie prace w szczególnych warunkach wymienione w pkt 4-12 załącznika nr 1 do ustawy. Tak więc, w tym przepisie ustawodawca włączył w zakres prac wykonywanych w hutnictwie grupę dotyczącą prac  przy obsłudze agregatów i urządzeń do produkcji metali nieżelaznych. Cynk jest pierwiastkiem chemicznym, metalem przejściowym z grupy cynkowców, a więc złom tego metalu, w czystej postaci, będzie miał charakter nieżelazny.

Podsumowując, moim zdaniem nie ma przeszkód, aby zakwalifikować prace przy piecu do przetopu złomu cynkowego jako prace bezpośrednio przy obsłudze agregatów i urządzeń do produkcji metali nieżelaznych uprawniających do emerytury pomostowej.

Piotr Magda – aplikant radcowski, Kancelaria Filipek & Kamiński sp.k. Lublin

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dn. 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych – Dz.U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 z późn. zm.

Publikator: Onet Biznes, Prawopl