Najnowsze zmiany w Prawie zamówień publicznych

Dnia 24.12.2013 roku weszła w życie ustawa z dn. 08.11.2013 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych, która dotyczy sytuacji podwykonawców przy realizacji zamówień publicznych. Akt ten ma na celu wzmocnienie bezpieczeństwa niezakłóconej realizacji zamówień publicznych oraz wzmocnienie praw podwykonawców np. terminowej wypłaty należnego im wynagrodzenia.

Główną funkcją nowej ustawy jest wprowadzenie rozwiązań ograniczających groźbę braku wypłaty przez generalnego wykonawcę wynagrodzenia podwykonawcy realizującemu zamówienie publiczne. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż brak dowodów zapłaty należnego podwykonawcom wynagrodzenia spowoduje wstrzymanie zapłaty wynagrodzenia należnego generalnemu wykonawcy przez zamawiającego. W przypadku, gdy wykonawca będzie uchylał się od uregulowania zapłaty należności na rzecz podwykonawcy, ten ostatni będzie miał prawo zwrócić się do zamawiającego o dokonanie bezpośredniego rozliczenia z pominięciem generalnego wykonawcy. Równocześnie zamawiający dokona potrącenia tej kwoty z wynagrodzenia wykonawcy. Ważnym rozwiązaniem, jest to iż wielokrotne powtórzenie takiej sytuacji daje prawo zamawiającemu do odstąpienia od umowy z generalnym wykonawcą.

Umowa o podwykonawstwo

Nowelizacja nałożyła także na generalnego wykonawcę powinność ujawnienia (przedkładania) zamawiającemu umów z podwykonawcami zawieranych przy wykonaniu zamówień na roboty budowlane. Generalny wykonawca zgodnie art. 143b ust. 5 ustawy Pzp, będzie musiał przedstawić zawarte przez siebie umowy w terminie siedmiu dni od daty kiedy sam je podpisał z wyłączeniem jednak umów o podwykonawstwo o wartości mniejszej niż 0,5% wartości umowy w sprawie zamówienia publicznego oraz umów o podwykonawstwo, których przedmiot został wskazany przez zamawiającego w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, jako niepodlegający niniejszemu obowiązkowi. Wyłączenie to jednak nie dotyczy umów o podwykonawstwo o wartości większej niż 50.000 zł. Dobrym rozwiązaniem jest to, iż zamawiający może określić niższą wartość, od której będzie zachodził obowiązek przedkładania mu umowy o podwykonawstwo.

Dokonanie przez zamawiającego bezpośredniej zapłaty należnego podwykonawcy lub dalszemu podwykonawcy wynagrodzenia łączy się bowiem z uprzednią aprobatą umowy o podwykonawstwo. Należy również zauważyć, iż wynagrodzenie wypłacane przez zamawiającego w ramach bezpośredniej zapłaty dotyczy tylko należności powstałych odpowiednio po akceptacji umowy o podwykonawstwo na roboty budowlane lub po przedłożeniu umowy o podwykonawstwo na dostawy lub usługi.

Nowelizacja ustawy nałożyła na zamawiającego powinność określenia w treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia wymagań, jakie winna spełniać treść umowy o podwykonawstwo robót budowlanych. Niespełnienie przez wykonawcę zawierającego umowę z podwykonawcą wymagań odnośnie postanowień, jakie musiały być zawarte w umowie spowoduje, że zamawiający będzie mógł zgłosić zastrzeżenia lub sprzeciw.

Uchwalona przez Sejm ustawa wprowadza również definicję legalną umowy o podwykonawstwo oraz określa zasady dotyczące stawiania wymagań w zakresie umów o podwykonawstwa już na etapie przetargu. Tym samym przez umowę o podwykonawstwo – należy rozumieć „umowę w formie pisemnej o charakterze odpłatnym, której przedmiotem są usługi, dostawy lub roboty budowlane stanowiące część zamówienia publicznego, zawartą między wybranym przez zamawiającego wykonawcą a innym podmiotem (podwykonawcą), a w przypadku zamówień publicznych na roboty budowlane także między podwykonawcą a dalszym podwykonawcą lub między dalszymi podwykonawcami.”

Nowe przepisy przewidują także, iż zamawiający może zastrzec w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, aby wykonawca, który będzie realizował dane zamówienie publiczne, kluczowe części kontraktu wykonał siłami własnymi.

Moim zadaniem tym samym – na gruncie ustawy Prawo zamówień publicznych – zakres ochrony przysługującej podwykonawcom uległ zdecydowanemu rozszerzeniu. Ochroną bowiem zostali objęci nie tylko podwykonawcy robót budowlanych, jak ma to miejsce na gruncie Kodeksu cywilnego, ale także podwykonawcy dostaw i usług biorących udział w realizacji zamówienia publicznego, oraz tzw. dalszych podwykonawców. W związku z powyższym, podwykonawcy usług i dostaw, którzy w dotychczasowym stanie prawnym pozbawieni byli możliwości egzekwowania swoich roszczeń bezpośrednio od zamawiającego, w przypadku, gdy generalny wykonawca nie regulował względem nich swoich zobowiązań, zostali zrównani w tym zakresie z podwykonawcami robót budowlanych, otrzymując na gruncie ustawy Pzp takie same uprawnienia.

Autor: Mariusz Filipek – radca prawny, Kancelaria Filipek & Kamiński sp.k. Lublin

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dn. 29.01.2004 r. Prawo zamówień publicznych – Dz.U. z 2013 r. poz. 1473.

Publikator: Onet Biznes, Prawopl