Nowelizacja ustawy o minimalnym wynagrodzeniu na 2017 rok

Rząd przyjął projekt noweli ustawy o minimalnym wynagrodzeniu, która przewiduje wprowadzenie od 2017 r. minimalnej stawki godzinowej w wysokości co najmniej 12 zł brutto (ok. 13 zł brutto/godz.) dla pracujących na podstawie umowy-zlecenia oraz samozatrudnionych. Obecnie pensja minimalna dotyczy tylko osób zatrudnionych na etat. Komu będzie przysługiwać, a jakie i dla kogo są wyłączenia (np. umowy o dzieło, praca na akord, prace opiekuńcze, opieka nad dziećmi, wychowawcy kolonijni itd.)? Co z zatrudnionymi w porze nocnej i z waloryzacją? Czy minimalna stawka godzinowa ma być również stosowana przy przetargach publicznych?

Zgodnie z projektowaną ustawą: „minimalne wynagrodzenie za pracę” oznacza minimalne miesięczne wynagrodzenie przysługujące pracownikowi zatrudnionemu w pełnym wymiarze czasu pracy, natomiast nowa „minimalna stawka godzinowa” oznacza minimalne wynagrodzenie za każdą godzinę wykonania zlecenia lub świadczenia usług, przysługujące przyjmującemu zlecenie lub świadczącemu usługi (art. 1 pkt 1 lit. a projektu ustawy).

Umowy zlecenia, świadczenia usług, samozatrudnieni

Projekt nowelizacji ustawy, proponuje  wprowadzenie minimalnej stawki godzinowej za każdą godzinę wykonania zlecenia lub świadczenia usług, niezależnie od sposobu ustalenia wynagrodzenia (wg stawki godzinowej, dziennej, tygodniowej, miesięcznej itp.).

o minimalnym wynagrodzeniu za pracę oraz niektórych innych ustaw (dalej jako „projekt ustawy”), jest uzyskanie pozytywnej zmiany na rynku pracy poprzez przeciwdziałanie nadużywaniu umów cywilnoprawnych przez podmioty na rzecz, który świadczona jest praca oraz wprowadzenie ochrony osób otrzymujących wynagrodzenie na najniższym poziomie.

Kodeksu cywilnego) oraz umowy o świadczenie usług (art. 750 K.c.), wykonywane przez osobę fizyczną wykonującą działalność gospodarczą (tzw. samozatrudnionych) zarejestrowaną w Rzeczypospolitej Polskiej lub w państwie niebędącym państwem członkowskim UE albo państwem Europejskiego Obszaru Gospodarczego, niezatrudniająca pracowników lub niezawierająca umów ze zleceniobiorcami oraz osobę fizyczną, która przyjmuje zlecenie lub świadczy usługi na podstawie umów, których mowa w art. 734 K.c. i art. 750 K.c. na rzecz przedsiębiorcy albo na rzecz innej jednostki organizacyjnej, w ramach prowadzonej przez te podmioty działalności. Przez pojęcie „przedsiębiorcy” należy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu art. 4 ustawy

o swobodzie działalności gospodarczej, w tym osobę fizyczną prowadzącą działalność w zakresie określonym w art. 3 tej ustawy.

Wyłączenia

Regulacja przewiduję wyłączenia od stosowania minimalnej stawki godzinowej. Wyłączone byłyby umowy, w których o miejscu i czasie wykonania zlecenia lub świadczenia usług decyduje przyjmujący zlecenie lub świadczący usługi, a przysługujące mu wynagrodzenie jest uzależnione wyłącznie od rezultatu wykonania zlecenia lub świadczenia usług. W praktyce oznacza to, że nowe przepisy będą miały zastosowanie do np. pracowników firm sprzątających czy ochroniarskich, którzy mają niskie stawki wynagrodzeń.

o pomocy społecznej, oraz określonych umów zawieranych w związku z zapewnieniem opieki dziecku umieszczonemu w pieczy zastępczej oraz umów dotyczących usług polegających na sprawowaniu opieki nad grupą osób lub osobami podczas wypoczynków lub wycieczek – jeżeli ze względu na charakter sprawowanej opieki usługi są świadczone nieprzerwanie przez okres dłuższy niż jedna doba; przez dobę należy rozumieć 24 kolejne godziny, poczynając od godziny, w której następuje rozpoczęcie świadczenia usługi (art. 1 pkt 7 projektu ustawy, dodawany art. 8d).

Projekt ustawy przewiduję również szczególną ochronę dla wynagrodzenia wynikającego z minimalnej stawki godzinowej przysługujące za realizację wskazanych w ustawie umów cywilnoprawnych:

  • po pierwsze, przyjmujący zlecenie lub świadczący usługi nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia w wysokości wynikającej z wysokości minimalnej stawki godzinowej albo przenieść prawa do tego wynagrodzenia na inną osobę;
  • po drugie, wypłaty wynagrodzenia w wysokości wynikającej z wysokości minimalnej stawki godzinowej dokonuje się w formie pieniężnej;
  • po trzecie, w projekcie pojawia się obowiązek potwierdzania liczby godzin wykonania lub świadczenia usług. Jak wynika z projektu ustawy, strony określają sposób potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług.

W przypadku gdy tego nie uczynią, przyjmujący zlecenie lub świadczący usługi przedkłada w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej informację o liczbie godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług w terminie poprzedzającym termin wypłaty wynagrodzenia. Jeżeli umowa nie została zawarta w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej wówczas przedsiębiorca albo inna jednostka organizacyjna, najpóźniej w dniu rozpoczęcia wykonania zlecenia lub świadczenia usług, potwierdza przyjmującemu zlecenie lub świadczącemu usługi, ustalenia co do sposobu potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia lub usługi; potwierdzenia dokonuje się w formie pisemnej. W przypadku nieustalenia w tym trybie – przyjmujący zlecenie lub świadczący usługi przedkłada informację w formie pisemnej, w terminie poprzedzającym termin wypłaty wynagrodzenia.

Waloryzacja

Należy podkreślić, iż nowy projekt ustawy, określa sposób ustalania wysokości minimalnej stawki godzinowej. Wysokość tej stawki będzie corocznie waloryzowana o wskaźnik wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę. Przewiduje się, iż od 01.01.2017 roku minimalna stawka godzinowa ma wynosić ponad 12 złotych brutto dla pracujących na określonych umowach zlecenia oraz o świadczenie usług, w tym samozatrudnionych.

Kontrola PIP

Projektowana ustawa zmierza również do rozszerzenia zakresu uprawnień Państwowej Inspekcji Pracy. PIP ma za zadanie kontrolować czy podmiot kontrolowany wypłacił minimalną stawkę godzinową. PIP została uprawniona do wydania polecenia w sprawie wypłaty wynagrodzenia w wymaganej wysokości. Projekt rozszerza również zakres podmiotów podlegających kontroli, są to przedsiębiorcy oraz inne jednostki organizacyjne, na rzecz których realizowane jest zlecenie lub świadczone usługi (art. 6 pkt 3 projektu ustawy).

Ustawodawca przewiduje również sankcję za naruszenie przepisów o zapewnieniu minimalnej stawki godzinowej. Przedsiębiorca, osoba działająca w jego imieniu albo osoba działająca w imieniu innej jednostki organizacyjnej, która wypłaca należne wygrodzenie za każdą godzinę pracy w wysokości niższej od obowiązującej minimalnej stawki godzinowej –  będzie podlegać karze grzywny od 1.000 do 30.000 zł.

Zmiany w zamówieniach i przetargach publicznych

W ustawie Prawo zamówień publicznych, zostaną uwzględnione przepisy dotyczące minimalnej stawki godzinowej na zasadach analogicznych jak regulacje dotyczące minimalnego wynagrodzenia za pracę. Minimalna stawka godzinowa ma być również stosowana przy przetargach publicznych.

100% minimalnego wynagrodzenia dla każdego

Ponadto, projekt ustawy zmierza także do zniesienia zróżnicowania minimalnego wynagrodzenia za pracę. Obecnie wysokość wynagrodzenia pracownika w okresie jego pierwszego roku pracy, nie może być niższa niż 80% minimalnego wynagrodzenia za pracę. W świetle art. 1 pkt 6 lit b projektu ustawy, wszyscy pracownicy, niezależnie od stażu pracy będą mieli prawo do minimalnego wynagrodzenia w jednakowej wysokości.

Praca w porze nocnej

Natomiast przy obliczaniu wysokości wynagrodzenia pracownika, projekt ustawy przewiduje, nieuwzględnianie dodatku za pracę w porze nocnej. Obecny stan prawny, przewiduje, iż dodatek do wynagrodzenia za pracę w porze nocnej jest uwzględniany przy obliczaniu minimalnego wynagrodzenia za pracę, co w praktyce w niektórych przypadkach przyznanie pracownikowi dodatku za pracę w porze nocnej nie skutkuje zwiększeniem otrzymywanego przez niego wynagrodzenia. Proponuje się, aby projektowana ustawa weszła w życie z dniem 01.01.2017 roku.

Autorka: Anna Grabek – aplikantka radcowska

Podstawa prawna:
Projekt ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę oraz niektórych innych ustaw (projekt z dn. 27.04.2016 r.).
Ustawa z dn. 23.04.1964 r. Kodeks cywilny – tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 380 ze zm.
Ustawa z dn. 12.03.2004 r. o pomocy społecznej – Dz.U. z 2015 r. poz. 163 z późn. zm.
Ustawa z dn. 02.07.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej – Dz.U. z 2015 r. poz. 584 z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2016 r. poz. 868.
Ustawa z dn. 29.01.2004 r. Prawo zamówień publicznych – Dz.U. z 2015 r. poz. 2164.

Publikator: PrawoPL, Onet Biznes