Wycofanie sprawy z firmy windykacyjnej

W polskim systemie prawnym organem wyposażonym w stosowanie przymusu egzekucyjnego są sądy rejonowe oraz działający przy tych sądach komornicy.

Z treści postawionego zagadnienia wynika, że autor pytania przekazał wyegzekwowanie należności firmie windykacyjnej. W obrocie prawnym występują zazwyczaj dwie formy współpracy z firmą windykacyjną:

–          pierwsza z nich to umowa z osobą trzecią (firma windykacyjna) na podstawie, której osoba ta, działając na podstawie pełnomocnictwa, dokonuje działań w imieniu i na rzecz zleceniodawcy, mających na celu odzyskanie jego należności;

Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią, chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Ponadto zbywca wierzytelności ponosi względem nabywcy odpowiedzialność za to, że wierzytelność mu przysługuje. Za wypłacalność dłużnika w chwili przelewu ponosi odpowiedzialność tylko o tyle, o ile tę odpowiedzialność na siebie przyjął.

O ile autor pytania skorzystał z formy przelewu wierzytelności to należy stwierdzić, że wraz z przelewem tej wierzytelności przeniósł na firmę windykacyjną wszelkie prawa do tej wierzytelności a zatem nie będzie miał wpływu na dalszy bieg odzyskania długu. Natomiast w przypadku zawarcia pomiędzy wierzycielem, a firmą windykacyjną umowy cywilnoprawnej, na mocy której firma windykacyjna jest zobowiązana do podejmowania działań w imieniu i na rzecz wierzyciela, celem odzyskania należnych wierzycielowi od dłużnika zaległych płatności, wskazać należy, że co do zasady możliwość zaprzestania dalszych czynności windykacyjnych wobec dłużnika jest możliwa.

Jednakże do udzielenia pełnej odpowiedzi na postawione pytanie należy dokonać szczegółowej analizy zawartej pomiędzy stronami umowy. Analiza pytania prowadzi do wniosku, że podjęte przez firmę windykacyjną czynności były skuteczne na tyle, że dłużnik przystąpił do spłaty zadłużenia. W zależności od treści zawartej pomiędzy stronami umowy, z jej rozwiązaniem przed upływem czasu na jaki została zawarta, może wiązać się obowiązek poniesienia przez wierzyciela na rzecz firmy windykacyjnej pewnych kosztów np. z tytułu postanowień umowy dotyczących kar umownych.  Warto też uzyskać informację od firmy windykacyjnej jakie dotychczas czynności były podejmowanie, czy generowały one jakieś koszty i dokonać analizy umowy pod kątem czy odpowiada temu przepis umowy na podstawie, którego druga strona, może żądać zwrotu poniesionych kosztów.

Ponadto, ważna dla sprawy jest informacja, czy pośród czynności zmierzających do nakłonienia dłużnika do spłaty zadłużenia była wszczęta i prowadzona egzekucja komornicza. Postępowanie egzekucyjne to postępowanie wnioskowe. Oznacza to, że komornik prowadzi postępowanie egzekucyjne w oparciu o wniosek wierzyciela. Dysponentem tego postępowania jest jednak cały czas wierzyciel, który o ile nie jest już zainteresowany prowadzeniem egzekucji komorniczej, może złożyć wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Komornik natomiast taki wniosek jest zobowiązany przyjąć i wydać postanowienie o umorzeniu postępowania. W tym przypadku komornik pobiera od dłużnika na podstawie art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, opłatę stosunkową w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania, jednak nie niższej niż 1/20 i nie wyższej niż dziesięciokrotna wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Jednakże w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela zgłoszony przed doręczeniem dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 1/20 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Zwrócić więc należy uwagę, że koszt „niedokończonej” egzekucji obciąży dłużnika nie wierzyciela.

Odpowiadając zatem, na zadanie pytanie należy stwierdzić, że co do zasady wierzyciel może zaniechać dalszych kroków windykacyjnych, jednakże, wybór formy rozwiązania umowy z firmą windykacyjną musi być uzależniony od pełnej analizy zawartego pomiędzy stronami zobowiązania oraz analizy związanych z tym kosztów.

Co do zasady forma rozwiązania umowy zlecenia może zostać oparta na podstawie art. 746 K.c. (wypowiedzenie) zgodnie z treścią tego przepisu dający zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie. Powinien jednak zwrócić przyjmującemu zlecenie wydatki, które ten poczynił w celu należytego wykonania zlecenia. W razie odpłatnego zlecenia obowiązany jest uiścić przyjmującemu zlecenie część wynagrodzenia odpowiadającą jego dotychczasowym czynnościom, a jeżeli wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, powinien także naprawić szkodę.

Dodatkowo podkreślić należy, że jeśli wierzyciel dokonał cesji praw do swojej wierzytelności na osobę trzecią czyli firmę windykacyjną, to nie jest on już dysponentem wierzytelności, gdyż jego prawa przeszły właśnie na firmę windykacyjną. Tym samym nie będzie mógł skutecznie podjąć działań zmierzających do zaniechania czynności windykacyjnych.

Krzysztof Kamiński – radca prawny

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dn. 23.04.1964 r. Kodeks cywilny – tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 380 ze zm.
  2. Ustawa z dn. 29.08.1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji – Dz.U. z 2015 r. poz. 790 z późn. zm.

Publikator: PrawoPL, Onet Biznes